TRANG CHỦ / Blog du lịch / Truyền thống văn hóa Việt Nam chảy qua Show Diễn À Ố…

Truyền thống văn hóa Việt Nam chảy qua Show Diễn À Ố…

Tôi nhớ, khi tôi mới qua được Việt Nam vài ngày và rất nôn nóng tìm hiểu con người, đất nước, tinh thần của người Việt Nam. Mấy người bạn tôi đưa ra hai lựa chọn, hoặc xem rối nước để biết một ngành nghệ thuật truyền thống Việt Nam trong đó cũng thể hiện văn hóa truyền thống, hoặc xem show diễn À Ố tại Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh.

Sau khi lắng nghe, chúng tôi quyết định chọn À Ố Show, vì những bạn của tôi ở Việt Nam cũng nói thật, họ ở đây nhưng mới chỉ nghe về show diễn này trên báo hoặc ai đó kể chuyện, chưa thật sự trực tiếp xem vở này.
 

MỘT SHOW DIỄN ĐẲNG CẤP QUỐC TẾ

 

 
Và rồi, chúng tôi cũng có mặt khá sớm tại Nhà hát TP.HCM. Tôi nghĩ rằng, nhà hát được xây dựng và được sửa chữa nhưng vẫn rất đẹp, mang dáng dấp cổ điển, và có vẻ gì đó huyền bí.

Khi vào trong nhà hát, tôi cũng thật sự ngạc nhiên, hầu như là du khách nước ngoài và người nước ngoài mua vé vào xem là chính. Rất đông, nhưng chủ yếu người nước ngoài, họ đã từng được nghe nói về show diễn này với tài năng của các diễn viên và câu chuyện được mô tả trong đó là cuộc sống của người Việt Nam xưa và nay.
 

Chúng tôi được thăm qua sơ bộ phía trước, cùng những gian hàng bán quà tặng là áo đũi, khăn, quạt, tranh… Có một góc chúng tôi được uống thử một số loại nước giải khát, kiểu như trà gừng, nước trà thơm và nghe nói tốt cho sức khỏe, cùng ăn thử kẹo Sô cô la với những mùi vị khác nhau. Tôi đã thử mua choocolate mùi trà xanh để làm quà cho vài người bạn.
 

Sau đó, mọi người được tập hợp và hướng dẫn viên của nhà hát đã dẫn chúng tôi tham quan toàn bộ các khu vực nhà hát, trên các tầng lầu, hoa văn cổ, lịch sử liên quan đến nhà hát này. Trong đó, tôi nghe những câu chuyện có vẻ thần bí… liên quan đến một số sự kiện lịch sử đã qua, nhất là vào thời chiến tranh, mà người ta không giải thích được. Đây là một nhà hát được xây dựng từ hàng trăm năm trước nhưng hoàn toàn có thể đảm bảo những buổi biểu diễn hòa nhạc lớn rất chuẩn.
 

Khi đã yên vị, chúng tôi cũng được yêu cầu khi xem không được quay phim chụp ảnh, không mở điện thoại nghe hay xem, điều này khiến cảm xúc của người xem bị đứt đoạn. Tôi thấy những người khách nước ngoài rất bình thản chấp nhận tắt máy, nhưng vài người xem là người Việt Nam lại có vẻ bứt rứt không yên.

Những người xem Việt Nam khá ít, họ có vẻ quá bận rộn với công việc nên liên tục mở máy xem thông tin, mà sau này tôi hỏi thì có nhiều người nói họ chủ yếu xem Facbook đang có gì hot trên đó. Có lúc cô bạn gái ngồi bên tôi mở điện thoại, ánh sáng led chắc dễ phát hiện, nên từ trên cao người ta dọi đèn tia hồng ngoại vào máy để nhắc liên tục nên cũng hiểu ra vội vàng tắt máy để tập trung vào vở diễn.
 

Ngay khi vở diễn bắt đầu, tôi gần như bị lôi vào một không gian đầy ma mị, trong một thứ bóng tối, với tiếng dế kêu rich rich, tiếng nhái và tiếng chó tru xa xa. Trong cái không khí huyền hoặc ấy, những con người Việt trong bộ áo yếm xuất hiện, với những câu chuyện đời thường, yêu nhau, bên nhau, lao động, hàng xóm, mừng mùa gặt mới…

À Ố show là chuỗi loại hình kịch xiếc mô tả lại cuộc sống của người dân miền Bắc bộ phảng phất, đậm nét cuộc sống miền duyên hải Nam Trung Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong giai đoạn nhịp sống hiện đại đang hình thành và cuộc sống cũng như lề thói làng quê mai một.
 

Tôi chứng kiến tài nghệ của những nghệ sĩ Việt Nam còn rất trẻ trình diễn điêu luyện khi kết hợp thể loại kịch với xiếc. Những pha nhào lộn, tung hứng, trèo trên cây tre, lăn trong những chiếc thúng, quả thật ấn tượng vô cùng. Có những động tác mà tôi cảm thấy nín thở khi theo dõi, chỉ lo rằng một sơ xuất nhỏ người nghệ sĩ có thể rơi xuống đất, khi họ quăng người từ ngọn tre này qua ngọn tre kia, và vỡ òa sung sướng vì họ đã hoàn toàn an toàn.  

Những người am tường nghệ thuật đều biết, người nghệ sĩ biểu diễn thể loại này phải có kỹ thuật cực cao của bộ môn xiếc truyền thống, bởi họ không chỉ thực hiện các kỹ năng xiếc thuần túy mà còn kèm theo đó là sự cảm nhạc và họ phải nhập hồn vào vai diễn một cách tinh tế đầy xúc cảm. Các nghệ sĩ đã biểu diễn rất điêu luyện và đẳng cấp, giống như những show diễn đẳng cấp tôi đã từng được xem ở Châu Âu, từ Paris tới Milan hay Barcelona.  
 

Mà những vai diễn ấy lại là hình tượng những người đàn bà đàn ông nông dân, gắn bó với nền kinh tế sản xuất lúa nước, bóng hình trong đó là sân đình, lũy tre làng cùng nhiều lề thói chốn làng quê Việt cổ. Nó cũng lại rõ nét làng quê Nam Bộ như hàng quán, cầu khỉ, sạp, thúng, cần xé, rổ rá, mẹt, nia… Tôi phải công nhận rằng vở diễn được dàn dựng công phu với các vật dụng biểu diễn được làm từ cây tre Việt Nam rất ấn tượng.
 

HIỂU LỊCH SỬ VĂN HÓA VIỆT NAM QUA SHOW À Ố…

 

 
Không chỉ tôi lặng người xúc động khi vở diễn À Ố chấm dứt và những người bạn Việt Nam đi cùng tôi cũng rưng rưng xúc động, có người đôi mắt đỏ hoe. Người bạn tôi, bà Ngọc Mỹ, phải hít một hơi vào lồng ngực để ngăn không quá xúc động, một lúc lâu mới nói nhỏ, thật sự là công dân Việt sống tại Sài Gòn, bà cũng nghe nhiều về show diễn này, nhưng chưa vào xem lần nào, và cũng không ngờ show diễn hay đến thế.

Qua sự cản nhận của tôi, cũng như những giải thích từ những người bạn Việt, tôi hiểu rằng show diễn đã thành công khi tái hiện những hình ảnh dung dị nhất của văn hoá Việt Nam, con người Việt Nam, từ lang quê lên thành thị. Ở đó, tôi thấy đầu vở diễn là mảnh đất nông thôn yên bình với cây cỏ, với âm thanh của ếch nhái, côn trùng, gà vịt, những hoạt động trồng cấy, đánh bắt, những trò chơi lễ hội hay nông nhàn…
 

 Và rồi, những thay đổi trong nếp sống, thói quen, ứng xử bắt đầu khác đi khi có sự chuyển đổi từ làng quê lên phố thị, chỉ qua cách diễn ước lệ nhưng thể hiện rất rõ chất quê đang bay đi ít nhiều, hay nói đúng ra mối quan hệ giữa người với người đã thay đổi, trong đó sự quan tâm đến nhau giữa các cá nhân và gia đình lỏng lẻo hơn trước.   

Những du khách nước ngoài như tôi, đều tán thường tài nghệ của các nghệ sĩ đã khắc hoạ sinh động trên không gian sân khấu nhỏ, không chỉ bằng diễn xuất tài tình của các diễn viên mà còn là cách tạo hình tài tình và hết sức tinh tế của các đạo cụ làm bằng tre, nứa, những vật liệu hết sức thân thuộc với người Việt Nam và như là bà Ngọc Mỹ giải thích, đó là hình ảnh biểu tượng cho sự dẻo dai và ý chí vươn lên của người Việt bất chấp mọi phong ba bão táp, tức là mọi khó khăn gian khổ.
 

Tôi thật sự cảm động vì những con người Việt được thể hiện qua vở diễn giàu cảm xúc, lãng mạn, nồng nhiệt và thanh bình. Tôi nghĩ rằng truyền thống đó giờ vẫn còn ở những người Việt Nam, thể hiện rõ nhất là những người bạn tôi đều rộng lượng và đón tiếp chúng tôi một cách nồng nhiệt. Dường như người Việt quá lãng mạn, luôn ước mơ một cuộc sống giản đơn và thanh bình như… ngày xưa. Bà Ngọc Mỹ nói với tôi rằng, người Việt hay nói đùa câu khi mong muốn mọi việc tốt đẹp: “bao giờ trở lại… như xưa”.  
 

Tôi nghĩ rằng, một chương trình như À Ố show thật sự đóng vai trò như một đại sứ văn hoá, đại sứ du lịch của Việt Nam. Khách nước ngoài như chúng tôi hiểu hơn và yêu mến Việt Nam hơn. Tôi hình dung về Việt Nam như thế và khi thăm qua bất cứ nơi nào, gặp gỡ các bạn Việt Nam, tôi đều lấy cảm xúc từ show diễn này để chọn cho mình cách ứng xử, trải nghiệm và mang lại sự hiểu biết lẫn nhau rất tốt.

Một cảm xúc đẹp ban đầu khi đến Việt Nam và những ngày lang thang khắp các điểm du lịch nổi tiếng trên đất nước này, từ Nha Trang, Mũi Né, Hội An, Đà Nẵng, Cù lao Chàm, Phú Quốc… đều khiến tôi yêu thích. Tôi cảm thấy như đây là một quê hương mới của mình vì những món ăn ngon, con người nồng nhiệt, và luôn mong muốn được trở lại mảnh đất này.   

ROBERTO BARATELLA

Ảnh: Nguồn À Ố Show